Wyjazd lub wjazd na teren UE – jak się do tego przygotować?
Czy kierowca realizujący przewozy na terenie Unii Europejskiej może bez problemu przerzucić się na transport poza krajami członkowskimi? Niezupełnie – transport międzynarodowy poza Unię Europejską wiąże się z wieloma wyzwaniami organizacyjnymi i prawnymi. Podobnie w drugą stronę – z uwagi chociażby na kontrole graniczne wjazd na teren UE bywa bardzo czasochłonny. O co powinien zadbać przewoźnik i na co przygotować kierowcę wyjeżdżającego lub wjeżdżającego na teren kraju członkowskiego?
Obowiązki formalne przewoźnika – dokumenty i zezwolenia
Przewoźnicy drogowi delegujący kierowców poza UE muszą być świadomi obowiązujących przepisów, aby uniknąć sankcji i zapewnić płynność operacyjną. Pierwszym krokiem wysłania kierowcy poza granice UE jest przygotowanie niezbędnych dokumentów i uzyskanie zezwoleń.
Jakie dokumenty i zezwolenia przy wjeździe na teren kraju trzeciego?
- Paszport kierowcy – ważny minimum 6 miesięcy od daty wyjazdu.
- Wiza – jeśli jest wymagana w kraju docelowym lub tranzytowym.
- Dokumenty pojazdu i naczepy, w tym:
- aktualny przegląd techniczny,
- certyfikat celny naczepy,
- certyfikat S dla pojazdu i naczepy (przy wyjazdach na podstawie zezwoleń EKMT).
- Ubezpieczenie pojazdu i naczepy – obowiązkowe dla całego sprzętu.
- Zezwolenia wjazdowe do krajów spoza UE – jednorazowe lub EKMT, w zależności od rodzaju przewozu i trasy.
- Dokumenty przewozowe i celne, np.:
- CMR,
- faktury handlowe,
- packing list,
- ewentualnie TIR Carnet, T1/T2,
- świadectwa pochodzenia,
- dokumenty EX,
- certyfikaty fitosanitarne lub weterynaryjne (dla towarów specjalnych).
- Ubezpieczenie zdrowotne kierowcy – często wymagane poza UE.
- Dodatkowe ubezpieczenia pojazdu i naczepy – wymagane w niektórych krajach, np. Albania, Białoruś.
- Dodatkowo – znajomość procedur granicznych – informacje o zasadach kontroli w poszczególnych państwach tranzytowych i docelowych (np. Turcja, Serbia, Bośnia i Hercegowina, Macedonia Północna, Albania, Ukraina, Kazachstan, Uzbekistan, Gruzja, Azerbejdżan, Białoruś).
Zgłoszenie przewozu w systemie SENT
Warto pamiętać, że od 1 stycznia 2025 r. przewoźnicy spoza UE są zobowiązani do zgłoszenia międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy do Rejestru Międzynarodowych Przewozów Drogowych (RMPD) w ramach Systemu Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT). Obowiązek ten dotyczy przewozów do lub z państw trzecich, na które wymagane jest stosowne zezwolenie.
Zezwolenia dwustronne na przewozy do krajów trzecich
Przewoźnicy wykonujący przewozy między Polską a krajami trzecimi muszą posiadać również odpowiednie zezwolenia dwustronne. Zezwolenia te uprawniają do wykonania przewozu między Polską a danym krajem trzecim, obejmując przewozy z załadunkiem z Polski do kraju docelowego i z załadunkiem z kraju docelowego do Polski.
Transport z krajów trzecich – co w odwrotnej sytuacji powinien zrobić przewoźnik?
W przypadku przewoźników drogowych z krajów trzecich, czyli spoza UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także Szwajcarii, istotne są formalności związane m.in. z przepisami Pakietu Mobilności. Poniżej wymieniamy i opisujemy niezbędne dokument, zezwolenia i czynności, które należy podjąć w związku z wjazdem na teren UE.
Delegowanie kierowcy
Zgodnie z ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym, przewoźnicy spoza UE są zobowiązani do:
- Zgłoszenia delegowania – fakt delegowania kierowcy na terytorium Polski należy zgłosić najpóźniej w momencie rozpoczęcia delegowania. Zgłoszenie może być dokonane przez przewoźnika lub jego pełnomocnika.
- Posiadania przedstawiciela w Polsce – przewoźnik musi wyznaczyć przedstawiciela, który będzie odpowiedzialny za kontakt z Państwową Inspekcją Pracy i innymi organami kontrolnymi.
Wymiana prawa jazdy kierowcy
Kierowcy z krajów spoza UE, którzy przebywają w Polsce dłużej niż 185 dni, są zobowiązani do wymiany swojego prawa jazdy na polskie. Brak wymiany może skutkować naruszeniem przepisów i konsekwencjami prawnymi.
Kontrola zezwoleń przewozowych
Od 1 stycznia 2025 r. przewoźnicy spoza UE są zobowiązani do rejestracji zezwoleń jedno- i wielokrotnych (EKMT) w systemie SENT. Brak rejestracji może skutkować sankcjami i utrudnieniami w realizacji przewozów.
Pakiet mobilności – zmiany w przepisach
Pakiet mobilności wprowadza zmiany w przepisach dotyczących delegowania kierowców, w tym m.in. zmiany w klasyfikacji naruszeń i zaostrzenie kar za nieprzestrzeganie przepisów. Przewoźnicy powinni być świadomi tych zmian i dostosować swoje procedury operacyjne.
Jak przygotować kierowcę wyjeżdżającego lub wjeżdżającego na teren UE?
Przygotowanie kierowcy do transportu poza granice UE lub wjazdu na teren unijny wymaga ścisłego przestrzegania obowiązujących przepisów prawnych. Przewoźnicy powinni zapewnić odpowiednie zgłoszenia w systemach SENT, zadbać o legalność dokumentów kierowcy oraz posiadać wymagane zezwolenia przewozowe. Ale oprócz kwestii formalnych, powinni odpowiednio przygotować kierowcę na organizację i specyfikę pracy, która różni się w krajach członkowskich i poza nimi.
Warto poinformować o wyzwaniach i sposobach na radzenie sobie z nimi. Przykładem mogą być kolejki na granicach, różny czas odpraw, różna dostępność parkingów i lokali gastronomicznych.
Dostosowanie się do tych wymogów pozwoli na bezpieczne i zgodne z prawem realizowanie przewozów międzynarodowych, a także mniejsze ryzyko problemów wynikających z nieznajomości przepisów.
Źródła:
https://transport-manager.pl/artykuly/najpozniej-1-stycznia-2025-r-ma-ruszyc-kontrola-zezwolen
