Europejski Akt Dostępności – nowe obowiązki przewoźnika
Europejski Akt Dostępności (EAA) to istotna regulacja unijna, która wprowadza jednolite wymagania dotyczące dostępności produktów i usług dla osób z niepełnosprawnościami na całym rynku wewnętrznym UE. Dla przewoźników i firm działających w sektorze transportu oznacza to konkretne zmiany, które zaczną obowiązywać już od 28 czerwca 2025 roku. Warto już teraz przygotować się do nadchodzących obowiązków, aby uniknąć kar i jednocześnie zwiększyć konkurencyjność swojej oferty.
Czym jest Europejski Akt Dostępności?
Europejski Akt Dostępności (ang. European Accessibility Act – EAA) to dyrektywa UE 2019/882, której celem jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego przez usunięcie barier dostępności dla osób z różnymi formami niepełnosprawności – w tym ograniczeniami wzroku, słuchu, motoryki czy funkcji poznawczych. Akt obejmuje szereg produktów i usług, w tym również elementy sektora transportu.
Nowe obowiązki dla przewoźników w ramach EAA
Z punktu widzenia branży TSL, nowe przepisy dotyczą przede wszystkim dostępności usług transportu pasażerskiego, szczególnie:
- rezerwacji online i aplikacji mobilnych,
- informacji podróżnych w czasie rzeczywistym,
- biletów elektronicznych i terminali samoobsługowych,
- infolinii i systemów informacji głosowej.
Oznacza to, że przewoźnicy będą zobowiązani zapewnić, by wszystkie narzędzia cyfrowe wykorzystywane przez pasażerów były dostępne dla osób z różnymi potrzebami. Przykładowo, strona internetowa przewoźnika powinna być możliwa do obsługi przy pomocy czytników ekranu, a aplikacja mobilna powinna posiadać funkcje rozpoznawania mowy czy możliwość powiększania tekstu.
Przykładowe zmiany:
- Strony internetowe i aplikacje mobilne muszą spełniać wymagania WCAG 2.1 (na poziomie co najmniej AA).
- Automaty biletowe i kioski samoobsługowe muszą być wyposażone w funkcje umożliwiające ich obsługę przez osoby niewidome, niesłyszące czy poruszające się na wózkach.
- Informacje o kursach, opóźnieniach czy przesiadkach muszą być podawane w formie dostępnej – np. za pomocą tekstu oraz dźwięku.
Kogo obowiązuje Europejski Akt Dostępności?
Obowiązki dotyczą przewoźników działających w sektorze transportu pasażerskiego – zarówno międzynarodowego, jak i krajowego – którzy oferują swoje usługi na rynku UE. Co istotne, zwolnione z przepisów mogą być mikroprzedsiębiorstwa (zatrudniające mniej niż 10 osób i osiągające roczne przychody poniżej 2 mln euro), choć zaleca się im także wdrażanie rozwiązań poprawiających dostępność.
Kary za niedostosowanie się do EAA
Państwa członkowskie – w tym Polska – są zobowiązane do wdrożenia przepisów krajowych i wskazania organów odpowiedzialnych za nadzór nad stosowaniem aktu. W Polsce nadzór nad dostępnością pełni m.in. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. W przypadku braku dostosowania się do przepisów, przewoźnik może zostać ukarany grzywną lub innymi sankcjami administracyjnymi.
Co zrobić, by się przygotować?
- Audyt dostępności – sprawdź, czy twoja strona, aplikacja i systemy informacji pasażerskiej są zgodne z wymaganiami EAA.
- Wdrożenie poprawek – we współpracy ze specjalistami IT i dostępności wprowadź niezbędne zmiany.
- Szkolenia dla pracowników – zapewnij przeszkolenie zespołu w zakresie obsługi klienta z niepełnosprawnościami i korzystania z nowych narzędzi.
- Monitorowanie i aktualizacja – traktuj dostępność jako proces ciągły, a nie jednorazowe działanie.
Wpływ na transport drogowy towarów – dostępność także w zatrudnieniu
Chociaż Europejski Akt Dostępności koncentruje się głównie na usługach dla pasażerów, jego wdrożenie może pośrednio wpłynąć także na firmy zajmujące się transportem drogowym towarów. Przedsiębiorstwa z tego sektora coraz częściej wdrażają zasady dostępności w swojej infrastrukturze cyfrowej (systemy zarządzania flotą, portale pracownicze), co tworzy warunki do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami – zarówno na stanowiskach biurowych, jak i w roli kierowców czy logistyków. Adaptacja technologii, takich jak systemy głosowego wsparcia, udogodnienia w kabinach pojazdów czy elastyczne godziny pracy, może zwiększyć udział tej grupy społecznej w rynku pracy TSL, wspierając jednocześnie politykę różnorodności i wizerunek firmy jako odpowiedzialnego pracodawcy.
Europejski Akt Dostępności to nie tylko wyzwanie, ale i szansa dla branży transportowej. Dostosowanie usług do potrzeb osób z niepełnosprawnościami stanie się niebawem obowiązkiem prawnym, ale już dziś może być przewagą rynkową. Warto działać z wyprzedzeniem – nie tylko ze względu na przepisy, ale też z szacunku do pasażerów.
