Czy zakaz wyprzedzania przez ciężarówki zostanie zniesiony? Rząd planuje zmiany w przepisach

Zjeżdżanie ciężarówek na lewy pas w celu ominięcia pojazdów na prawym pasie może być znowu legalne. Jednak nie całkowicie i tylko w określonych godzinach. Rząd planujący wprowadzenie zmian argumentuje to poprawą płynności transportu, MSWiA zgłasza obawy dotyczące bezpieczeństwa, a kierowcy korzystający z autostrad i ekspresówek mówią wprost, że przepis i tak nie jest respektowany. Jakie są plany na zmianę przepisów, jak firmy transportowe mogą się do nich dostosować i ile kosztuje mandat za wyprzedzanie ciężarówką?

Zakaz wyprzedzania przez ciężarówki – najważniejsze informacje

Od 1 lipca 2023 roku w Polsce obowiązuje całkowity zakaz wyprzedzania przez pojazdy ciężarowe kategorii N2 (3,5–12 t) i N3 (powyżej 12 t) na autostradach oraz drogach ekspresowych o dwóch pasach ruchu na kierunek. Przepisy obejmują także zespoły pojazdów dłuższe niż 7 m, włącznie z samochodami osobowymi z przyczepą, spełniającymi te kryteria. Za złamanie przepisów grożą wysokie kary: co najmniej 1000 zł mandatu i 8 punktów karnych, a przy recydywie nawet 2000 zł i 15 punktów (grożących utratą prawa jazdy).

6 godzin na wyprzedzanie – nowy pomysł rządu

Ministerstwo Infrastruktury przygotowało nowelizację prawa o ruchu drogowym, która znacząco złagodzi restrykcje dotyczące zakazu wyprzedzania przez ciężarówki. Zakłada ona, że pojazdy kategorii N2 i N3 będą mogły wyprzedzać na autostradach i drogach ekspresowych o dwóch pasach — ale wyłącznie w godzinach nocnych, od 23:00 do 5:00.

Resort szacuje, że takie rozwiązanie poprawi płynność transportu i wprowadzi polskie prawo w zgodę ze standardami obowiązującymi w innych krajach UE, zwłaszcza w Niemczech gdzie podobne rozwiązania zależą od godziny dnia i landu.

MSWiA zgłasza jednak obawy odnośnie bezpieczeństwa. Ograniczona widoczność w nocy, utrudniona ocena prędkości nadjeżdżających pojazdów i ryzyko kolizji to czynniki, które mogą zagrozić kierowcom, nawet przy mniejszym natężeniu ruchu:

Mimo zmniejszonego ruchu w nocy nadal istnieją zagrożenia wynikające z wyprzedzania się dużych samochodów ciężarowych na drogach o dużej prędkości dopuszczalnej. Podczas jazdy w warunkach nocnych prawidłowa ocena odległości i prędkości pojazdu nadjeżdżającego z tyłu, gdy kierujący za pomocą lusterek wstecznych może obserwować tylko światła tego pojazdu, jest znacznie utrudniona. To sprawia, że zagrożenie bezpieczeństwa, mimo mniejszego ruchu, nie jest mniejsze.

Kiedy zostanie zniesiony zakaz wyprzedzania przez ciężarówki?

Projekt ma trafić do Sejmu jesienią 2025 roku. Jeśli zostanie uchwalony, nowe przepisy mogą wejść w życie jeszcze przed końcem roku. Ministerstwo przewiduje okres monitoringu przez 2 lata od wejścia w życie zmian, by ocenić ich wpływ na bezpieczeństwo ruchu i płynność transportu.

Zmiana planowania trasy i edukowanie kierowców – obowiązki przewoźnika

W związku ze zmianami w przepisach dotyczących wyprzedzania przez ciężarówki, przewoźnicy powinni dostosować je do swoich działań. Poniżej opisujemy najważniejsze aspekty, jakie warto wziąć pod uwagę:

1. Organizacja pracy kierowców

Planowanie tras i grafików będzie można dostosować tak, aby przewozy odbywały się z wykorzystaniem nowego okna nocnego (23:00–05:00) — jeśli pozwala na to infrastruktura i przepisy unijne (np. ograniczenia czasu jazdy kierowców).

2. Szkolenia dla kierowców

Warto zorganizować sesje informacyjne lub szkolenia, które przypomną zmieniające się przepisy. Szkolenie powinno zawierać:

• zakazy i ograniczenia obowiązujące w ciągu dnia,
• nowe możliwe manewry w godzinach nocnych,
• przypadki zagrożeń wynikających z nocnego wyprzedzania.

3. Informowanie o konsekwencjach prawnych

❗Zespół kierowców musi być świadomy poziomu potencjalnych kar. Mandat za wyprzedzanie to minimum 1000 zł i 8 punktów karnych, a w razie recydywy – do 2000 zł i 15 punktów. Dla wielu kierowców zawodowych punktacja może oznaczać utratę uprawnień.

4. Wdrożenie systemu wewnętrznego monitoringu

Można wprowadzić wewnętrzne procedury monitorujące (np. GPS, telematyka), by sprawdzać, czy kierowcy przestrzegają godzin zakazu i nowego okna czasowego.

Czy ciężarówki mogą już wyprzedzać?

Nie – na obecną chwilę rząd tylko planuje zmianę, która dotyczy godzin nocnych, nie znosi zakazu całkowicie. O wejściu nowej regulacji zdecyduje Sejm, a przepisy mogą obowiązywać jeszcze w 2025 roku, wspólnie z okresem oceny skutków. Wszystko zależy od procedur legislacyjnych oraz ewentualnych poprawek w toku procesu legislacyjnego.

Co zmieni częściowe zniesienie zakazu wyprzedzania?

Chociaż zakaz wyprzedzania ciężarówek nie zostanie zniesiony całkowicie, planowana zmiana wprowadzi pewną elastyczność – ale wyłącznie w godzinach nocnych. Dla branży transportowej oznacza to konieczność szkolenia kierowców, informowania o surowych sankcjach oraz dostosowanie grafiku przewozów. Ostateczne decyzje legislacyjne mogą jeszcze zmienić zakres obowiązujących reguł, a ich konsekwencje będą monitorowane przez co najmniej dwa lata.

Źródła: auto.dziennik.pl, autoblog.spidersweb.pl, auto-swiat.pl